Trump’ın ikinci döneminde başlattığı tarife politikası, Şubat 2026’da beklenmedik bir dönemeç aldı. Yüksek Mahkeme, 20 Şubat’ta IEEPA (Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası) altında getirilen geniş kapsamlı tarifeleri iptal etti. Mahkeme net bir şekilde hükmetti: Başkan tek başına tarifeleri “ulusal acil durum” gerekçesiyle sınırsız şekilde koyamaz; bu yetki Kongre’ye ait. Bu karar, 2025’te Çin’e, Kanada’ya, Meksika’ya ve neredeyse tüm ülkelere uygulanan %25-30’lara varan “karşılıklı” ve “fentanil karşıtı” tarifelerin çoğunu geçersiz kıldı. Trump yönetimi pes etmedi; kararın üzerinden saatler geçmeden 1974 Ticaret Yasası’nın Section 122’sini devreye soktu.

Section 122, başkanın “temel uluslararası ödemeler dengesi sorunları” karşısında geçici ithalat vergisi koymasına izin veriyor – maksimum %15 oran ve en fazla 150 gün süreyle. Trump önce %10’la başladı (24 Şubat’ta yürürlüğe girdi), hemen ardından %15’e çıkardı. İstisnalar var: kritik mineraller, bazı enerji ürünleri, ilaçlar, elektronik aksamlar, otomotiv parçalarının bir kısmı ve USMCA kapsamındaki Kanada/Meksika malları gibi. Ama genel kural basit: neredeyse her ülkeden gelen mallara bu ek yük biniyor. Bu hamle, ABD ekonomisine kısa vadede enflasyonist baskı yaratıyor; hane başına yıllık 200-700 dolar ek maliyet tahminleri dolaşıyor. Tedarik zincirleri yine karıştı, ithalatçılar stok yapmaya başladı. Uzun vadede yerli üretimi teşvik edebilir ama tüketiciye yansıyan maliyet artışı resesyon riskini de yükseltiyor. Kongre’nin 150 gün sonunda uzatması pek olası değil; Demokratlar engelleyebilir, Cumhuriyetçiler bile “regresif vergi” diye tereddüt edebilir. Yani Temmuz 2026’ya kadar bu tarifeler muhtemelen bitecek, ama Trump o zamana kadar Section 301 veya 232 gibi diğer yetkileri genişleterek sistemi sürdürmeye çalışıyor.

Magyar Macaristan’ın Zelenski’si mi olacak?

Okumak istersen →

Türkiye’ye etkisi ise tam bir jeoekonomi ikilemi. ABD’ye yıllık 13-15 milyar dolar ihracatımız var – tekstil, otomotiv parçaları, makine, çelik ağırlıklı. Eski IEEPA tarifeleri bizi %17’lere kadar vurmuştu; şimdi Section 122 ile %10-15 bandına inmiş durumdayız. Rahatlama var ama hâlâ maliyet artışı sürüyor. En kritik risk İran bağlantısı: Trump, İran’la ticaret yapan ülkelere %25 ek tarife tehdidi sallıyor. Türkiye-İran ticareti düşük seviyede (~5 milyar dolar) ama enerji veya dolaylı kanallar kapsama girerse ABD pazarımız ciddi darbe yer. Dijital hizmet vergisi gibi konularda da Türkiye hedefte; ek tehditler gelebilir.

Stratejik açıdan bakınca bu süreç Türkiye için hem tuzak hem fırsat barındırıyor. Trump’ın kendi ekonomisine zarar vererek başlattığı bu savaş, orta vadede ABD’yi zayıflatabilir – enflasyon yükselir, ticaret açığı kapanmaz, tedarikçiler alternatif pazarlara kayar. Türkiye “yüzen merkez” pozisyonunda: Afrika, Asya, Orta Doğu’ya daha hızlı dönebiliriz. Kısa vadede cari açık baskısı, TL üzerinde stres, ithal girdi maliyetleriyle enflasyon artışı kaçınılmaz. İran faktörüyle birleşince enerji-güvenlik-ticaret üçgeni oluşuyor; burası teopolitik katmana da kayıyor. Trump pes etmiyor ama mahkeme kararı ellerini bağladı, şimdi geçici ve kırılgan bir araçla devam ediyor.

Sonuçta, 2026 tarife savaşı küresel ticaret düzenini yeniden şekillendirirken Türkiye’nin konumu ne kadar esnek olursa o kadar az hasar alır. Bu belirsizlikte asıl kazanan, alternatif pazarlara erken yönelen ve jeoekonomik manevra kabiliyetini koruyan ülkeler olacak. Türkiye için soru şu: Bu kaosu fırsata çevirebilecek miyiz, yoksa sadece maliyet mi ödeyeceğiz?