Bronz Çağı’na ait bir dokuma tezgahının kalıntıları, insanlık tarihindeki bir dönüm noktasını ortaya koyuyor.

Kıyafetler insanı insan yapar ve binlerce yıldır insanların donmaktan kurtulmasına yardımcı olmuştur. Peki, Bronz Çağı insanları kıyafetlerini tam olarak nasıl yapıyordu? İspanya’daki Cabezo Redondo arkeolojik alanında ortaya çıkarılan, çözgü ağırlıklı bir dokuma tezgahının kalıntılarını kullanarak, bir arkeolog ekibi bu konuda daha fazla bilgi ediniyor. MÖ 3500 yılına dayanan dokuma tezgahı, Antiquity dergisinde ayrıntılı olarak anlatılıyor ve bölgenin Bronz Çağı’nın tekstil devriminde potansiyel bir rol oynamış olabileceğini gösteriyor.

Çözgü ağırlıklı dokuma tezgahları, giysi ve battaniye kumaşları üretmek için tarih öncesi Avrupa ve Akdeniz bölgesinde yaygın olarak kullanılan dokuma aletleridir. Serbestçe sarkan ipliklerin alt kısmına takılan taş veya kil ağırlıklar, ipliklerin gergin kalmasını sağlar. Ahşap ve organik liflerden yapıldıkları için, çözgü ağırlıklı dokuma tezgahları zamanın yıpratıcı etkisinden nadiren kurtulur. Arkeologlar, tarih öncesi insanların bu tezgahları kullanarak kumaşları nasıl ürettiklerini daha iyi anlamak için genellikle taş veya kil ağırlıklara güvenmektedir.

ABD NATO’dan Çıkarsa Türkiye Ne Yapacak?

Okumak istersen →

“Bronz Çağı’nda İber Yarımadası’nın güneydoğusunda tekstil üretiminin varlığı, özellikle dokuma tezgahı ağırlıkları ve iğ çarklarının incelenmesi sayesinde kesin olarak kanıtlanmıştı,” diye açıkladı çalışmanın ortak yazarı ve İspanya’daki Granada Üniversitesi’nden arkeolog Ricardo E. Basso Rial yaptığı açıklamada. “Ancak dokuma tezgahlarının ahşap bileşenleri nadiren günümüze ulaşabildiğinden, tezgahların yapısını, mekânsal düzenini ve dokuma uygulamalarını ayrıntılı olarak yeniden canlandırma imkânımız ciddi şekilde kısıtlanmıştı.”

Ekip, İspanya’nın güneyindeki Cabezo Redondo Bronz Çağı yerleşiminde kil dokuma tezgahı ağırlıklarının yakınında kömürleşmiş ahşap parçaları ve bitki lifinden yapılmış ipler buldu. Ekip, bunların şimdiye kadar bulunan en eski ahşap dokuma tezgahlarından birinin kalıntıları olduğuna inanıyor. Batı Akdeniz’deki bu Bronz Çağı çözgü teknolojisinin en iyi korunmuş örneklerinden biri olarak, tekstil üretimi hakkında bilgi edinmek için nadir bir fırsat sunuyor.

Korunmuş ahşap kalıntıları ve kil ağırlıkları analiz ettikten sonra ekip, dokuma tezgahını kısmen yeniden inşa etti. Ahşap, bölgeye özgü bir ağaç türü olan Halep çamıydı, ancak ağırlıklar daha belirgindi. Ekip, bu ağırlıkların kullanımının daha ince veya daha çeşitli kumaşların üretilmesiyle ilişkili olabileceğine inanıyor.

Basso Rial, “Dokuma tezgahı ağırlıklarının özellikleri, bu tezgahın sadece açık tabby kumaşları üretmekle kalmayıp, muhtemelen erken dönem dimi dokumaları da dahil olmak üzere, potansiyel olarak daha yoğun ve teknik açıdan daha karmaşık tekstil ürünleri üretebildiğini gösteriyor” dedi. “Bu, İberya’daki Bronz Çağı tekstil teknolojisi hakkındaki anlayışımızda dikkate değer bir ilerlemeyi temsil ediyor.”

Neolitik dönemden Bronz Çağı’na kadar dokumalarda çoğunlukla keten gibi bitki liflerinden yapılan düz dokumalar kullanılırdı. Buna karşılık, dimi dokumalar MÖ 1000’lerin başına kadar yaygınlaşmamıştı. Önemli bir nokta da, dimi dokumaların genellikle yünden yapıldığıdır. Bu, Cabezo Redondo’nun yün kullanımının patlama yaşadığı ve tekstil çeşitliliğinin arttığı tekstil devrimi sırasında önemli bir yer olabileceğini gösteriyor.

Dr. Basso Rial, “Bu keşif, genellikle korunmuş olan parçalı aletleri değil, yaklaşık 3.500 yıl önce kullanıldığı anda donmuş olan dokuma tezgahını görmemizi sağlıyor ve Bronz Çağı dokumacılığının günlük zanaatına nadir bir bakış sunuyor,” diye sonuçlandırdı.

Kaynak link: https://www.popsci.com/science/bronze-age-loom/