HaticeE
Türkiye’nin 70’li yılları… Bir yanda siyasi çalkantılar, diğer yanda evlerin, kahvelerin, sokakların üzerinde dolaşan ağır bir muhafazakârlık. Kadının sahneye çıkması hâlâ kuşkulu bir şey. İşte böyle bir dönemde, rengârenk peruklarıyla, pırıltılı taytlarıyla, kocaman kahkahalarıyla sahneye bir kadın çıkıyor: Aysel Gürel. Onun varlığı başlı başına bir meydan okumaydı. Çünkü o sadece şarkı yazmıyor, bir hayat tarzını da sahneye taşıyordu.
Aysel Gürel’in sözleri şarkı olmaktan çok birer şiirdi. “Firuze”yi hatırlayın; bir kadının kırılganlığı, inceliği, aşkın zarif hüznü… Bugün bile dinlendiğinde insanın içini titreten bir eser. Ya “Seni Kimler Aldı”? Herkesin kendi kaybolmuş aşklarını, yarım kalmış hikâyelerini bulduğu bir ağıt gibiydi. “Haydi Gel Benimle Ol” ise yalnızca bir aşk çağrısı değildi; zincirlerini kırmak isteyen bir kadının özgürlük narasıydı. Gürel’in kaleminde aşk bile sıradan bir duygu değil, başlı başına bir isyandı.
Magyar Macaristan’ın Zelenski’si mi olacak?
Okumak istersen →
Tiyatro eğitimi almış olması, yazdığı her satıra sahne ışıkları taşıdı. Onun şarkılarında sadece melodiler değil, karakterler vardı. Bir şarkıyı dinlerken bazen kendinizi bir oyunun içinde bulurdunuz. Dinleyiciye rol veriyor, hikâyeyi yaşatıyordu. Belki de bu yüzden Aysel Gürel’in şarkıları yıllar geçse de eskimiyor, hâlâ capcanlı duruyor.
Ve kişiliği… Ah o kişiliği! Renkli peruklar, uçuk kaçık kıyafetler, sivri dilli espriler… Onu görenler ilk başta şaşkına dönerdi. Ama bu maskenin ardında derin bir birikim, zekâ ve sanat tutkusuyla dolu bir kadın vardı. Gündelik hayatın sıradanlığına sığmayan, her anıyla “ben buradayım” diyen bir figürdü o. Kimi ona “çılgın kadın” dedi, kimi “deli” dedi; ama aslında o, cesaretin ve özgürlüğün ete kemiğe bürünmüş hâliydi.
Kadının susması, geri çekilmesi beklendiği yıllarda o, kalemiyle kadını sahneye çıkardı. Şarkılarında kadın artık edilgen bir figür değildi; aşık olan, terk eden, haykıran, özgürleşen bir özneydi. O yüzden onun sözlerini dinlerken kadınlar kendi seslerini buldu, erkekler ise karşılarında alışık olmadıkları güçlü bir kadın diline tanık oldu.
Bugün geriye dönüp baktığımızda Aysel Gürel sadece şarkılarıyla değil, yaşadığı hayatla da bir simge. O, Türk pop müziğini edebiyatla buluşturdu; kadınlara özgürce haykırabilecekleri bir dil verdi; toplumun dayattığı rollerle alay etti.
Belki de en çok bu yüzden hâlâ aramızda. Çünkü her şarkısında, her kahkahasında, her deli dolu anında bize aynı şeyi söylüyor: “Sanat korkmayanların işidir.”
